Indicator Dark Sky Park

 

 

Wat zie je?

In het bovenstaande diagram zijn de verschillende meetgegevens met betrekking tot de hemelhelderheid in het Lauwersmeergebied van 2015 tot en met 2020 naast elkaar gezet. In het Lauwersmeergebied wordt vanaf de Sterrenwacht in het Lauwersgebied de aanwezige hoeveelheid licht gemeten. De meetapparatuur legt dit dagelijks vast. De metingen zijn gefilterd op geschiktheid en uitgedrukt in milicandela's per vierkante meter (luminantie logo Wikipedia). Dit is een maat voor de lichtsterkte. Een lagere waarde betekent meer duisternis. 

De waarden zijn in verschillende percentielen weergegeven. De 10 percentiel-waarden laten de grenswaarde zien van 10% van de meetresultaten met de laagste waarde. Met andere woorden: in 2015 is 10 % van de gemeten waardes 0,46 millicandela's per vierkante meter of lager. Wanneer je dit vergelijkt met de jaren 2016 tot en met 2020 dan kan je concluderen dat het aantal gemeten zeer lage waardes is toegenomen. Kortom, het is al donker maar de duisternis is zelfs toegenomen op de meest donkere momenten. De 50 percentiel-waarden laten de grenswaarde zien van 50% van de meetresultaten met de laagste waarde. Voor de 90 precentiel-waarden geldt een grenswaarde van 90% van de meetresultaten met de laagste waarde. In beide gevallen is ook hier te zien dat het aanzienlijk donkerder wordt. Er is echter één uitzondering: in 2019 is de grenswaarde van het 90 percentiel gestegen. De oorzaak hiervan is onbekend. 

Wat monitoren we? 

We monitoren de hoeveelheid licht in het gebied wanneer het donker is. We brengen vervolgens in kaart of er sprake is van afname of toename van de duisternis in het gebied.

De meest belangrijke conclusie op dit moment is dat er sprake lijkt te zijn van een afname van de hoeveelheid licht in de omgeving. Dit houdt in dat de duisternis positief wordt beïnvloed door alle inspanningen die worden gedaan door alle betrokken partijen. Daarbij moet worden opgemerkt dat er nog een bepaalde onzekerheidsmarge bestaat. Ook al lijkt het erop dat het donkerder is geworden, we kunnen er nog geen zekere uitspraken over doen. Omdat metingen hebben plaats gevonden van 2015 t/m 2020 en er in de jaren daarna ook metingen plaats vinden wordt de onzekerheid elk jaar minder groot.  

Achtergrond

Om de status Dark Sky Park te krijgen moet een gebied en de betrokken organisaties aan verschillende vereisten voldoen. Allereerst is het nodig dat er een bepaalde mate van duisternis aanwezig is binnen het gebied. Dit wordt gemonitord met specifieke apparatuur die inzicht geeft in hoe donker het er is. Jaarlijks wordt aan de hand van de verkregen data een rapportage opgemaakt. De uitkomsten hiervan worden samen met o.a. informatie over de getroffen maatregelen binnen het gebied gebuneld tot één rapport. Dit rapport wordt ook jaarlijks verstuurd naar de International Dark Sky Association (IDA). 

Elk jaar worden ook alle maatregelen die de duisternis positief beinvloeden op een rij gezet. Alle betrokken organisatie zoals gemeenten, provincies of bedrijven rapporteren dit aan de provincie Groningen. Nieuwe betrokken partijen worden ook genoemd in het rapport. Dit kunnen gemeenten of bedrijven zijn maar ook dorpen of maatschappelijke organisaties zijn die activiteiten organiseren.

Tenslotte worden alle communicatie uitingen op een rij gezet. Alle bovenstaande aspecten worden in één rapport samengevoegd en verstuurd naar de IDA. Zij bepalen of gedane inspanningen voldoen om de status Dark Sky Park te verkrijgen of te behouden.

Bronnen: Duisternismetingen Lauwersoog 2020 PDF en provincie Groningen, mei 2022.