Warmte-KoudeOpslag (WKO)

Warmte‑koudeopslag (WKO) gebruikt warmte uit de bodem voor de energievoorziening. Met deze systemen kunnen gebouwen worden verwarmd en gekoeld op een duurzame manier.
We gebruiken hiervoor open en gesloten systemen. Bij open systemen pompen we grondwater op en brengen we het water later weer terug in de bodem. Bij gesloten systemen pompen we water rond in buizen in de bodem. Dit water neemt warmte of koude op uit de bodem, zonder dat grondwater wordt opgepompt.

De provincie is bevoegd gezag voor de open WKO‑systemen. De gemeente is bevoegd gezag voor de gesloten WKO‑systemen en beoordeelt hierbij de vergunningen en meldingen.
Alleen wanneer een gesloten WKO‑systeem wordt aangelegd bij een bedrijf dat al een omgevingsvergunning van de provincie heeft, is de provincie ook bevoegd gezag voor dat gesloten systeem

WKO is één van de maatregelen om klimaatverandering tegen te gaan. De provincie stimuleert het gebruik van WKO door onderzoek te financieren en door goede samenwerking en informatie-uitwisseling tussen betrokken partijen.
Om te zien of dit beleid werkt, volgen we het aantal WKO‑systemen en de hoeveelheid grondwater die bij open systemen wordt opgepompt en teruggebracht. In de toekomst willen we ook laten zien hoeveel duurzame energie hiermee wordt opgewekt.

WKO-systemen en hoeveelheid onttrokken en geïnfiltreerd water

Wat zien we?

De diagrammen laten zien hoeveel open en gesloten WKO‑systemen er zijn. Vanaf 2011 is het aantal systemen sterk gegroeid. Dit komt vooral door de bouw van nieuwe woningen en kantoren, vooral in de gemeente Groningen. Ook in Blauwestad en Meerstad zijn de afgelopen jaren veel gesloten systemen aangelegd.
In de grafiek Hoeveelheid verpompt water in open WKO’s zien we hoeveel grondwater wordt opgepompt en teruggebracht in de bodem. Deze hoeveelheid groeit ongeveer even snel als het aantal open systemen dat in gebruik komt.

Wat monitoren we?

We volgen:

het aantal open WKO‑systemen;
het aantal gesloten WKO‑systemen;
de hoeveelheid grondwater die wordt gebruikt door de open systemen.

Met deze gegevens zien we of het beleid werkt. Ook kunnen we volgen of het aantal nieuwe systemen per jaar toeneemt.
In de toekomst willen we, als dat kan, ook de hoeveelheid opgewekte energie toevoegen. Zo laten we zien hoeveel duurzame energie WKO‑systemen leveren en hoeveel CO₂‑uitstoot wordt vermeden.

Registratie van bodemenergiesystemen

De provincie gebruikt het Landelijk Grondwater Register (LGR). Dit systeem helpt bij vergunningverlening, toezicht, handhaving en heffingen.
De provincie beoordeelt meldingen en vergunningen. Daarna legt zij de vastgestelde gegevens van de WKO‑systemen vast in het LGR. Deze informatie is meestal aangeleverd door de initiatiefnemer van het systeem.
Sinds 1 juli 2022 worden nieuwe registraties van WKO‑systemen automatisch doorgestuurd naar de Basisregistratie Ondergrond (BRO).

De gegevens werken we elk jaar bij.

Bron: Provincie Groningen, april 2026.